Khi Bạn Bắt Đầu Bồi Dưỡng Một Người
Chỉ cần bạn bắt đầu bồi dưỡng một người, người đó sẽ bắt đầu coi thường bạn. Từ góc độ tâm lý học, bản chất của việc dạy dỗ chính là sự thể hiện của quyền lực cấp trên. Khi bạn cố gắng dìu dắt ai đó, trong tiềm thức, bạn đã thiết lập một mối quan hệ thống trị: kẻ mạnh nhìn xuống kẻ yếu, người khôn chỉ điểm cho kẻ dại.
Dù cho ý định ban đầu của bạn là vị tha, tín hiệu phát ra là thiện chí nhưng tín hiệu mà đối phương tiếp nhận trong tiềm thức lại là sự áp lực. Ban đầu vì họ yếu thế và cần đến bạn, họ sẽ tỏ ra ngoan ngoãn và biết ơn. Nhưng bạn phải hiểu rằng, tư duy sâu thẳm của bản tính con người là ngưỡng mộ kẻ mạnh nhưng đồng thời cũng là đố kỵ với họ.
Việc bạn không giữ lại chút gì mà dốc hết tâm can để truyền dạy thực chất là một hành động cực kỳ nguy hiểm. Bạn đang giúp họ xóa bỏ sự e dè. Bởi vì chỉ có khoảng cách tạo ra sự kính nể, còn sự thân mật sẽ sinh ra coi thường
Khi bạn vì muốn dạy họ mà phải bóc tách, nghiền nát bản thân, thậm chí phơi bày cả những thất bại thảm hại trong quá khứ thì sự bí ẩn và uy quyền của bạn trong mắt họ cũng tan biến. Họ học được thuật của bạn nhưng không trải qua đạo của bạn, tức là không nếm trải những khổ đau và gian nan mà bạn đã đi qua. Vì vậy, họ sẽ sinh ra một ảo tưởng rẻ mạt: hóa ra ông cũng chỉ có thế, hóa ra chuyện này đơn giản vậy, đổi lại là tôi, tôi cũng làm được. Ngay khoảnh khắc đó sự kính nể của họ dành cho bạn đã tiêu tan. Thay vào đó là sự khinh mạn và tham vọng muốn thay thế bạn.
Điều đáng sợ hơn cả là ơn lớn hóa thành thù hận. Bạn cho họ quá nhiều thứ vượt ngoài khả năng của họ. Điều này tạo thành một vấn đề tâm lý khổng lồ. Để cân bằng cảm giác mắc nợ không thể trả nổi, cảm giác tội lỗi và tiềm thức của họ sẽ khởi động cơ chế tự vệ. Họ bắt buộc phải bới móc lỗi lầm của bạn. Họ phải chứng minh rằng bạn giúp họ là có mục đích riêng, thậm chí còn cản trở sự phát triển của họ. Chỉ khi kéo bạn xuống và giẫm đạp bạn dưới chân, họ mới có thể an lòng hưởng thụ thành quả. Họ muốn chứng minh rằng thành công là hoàn toàn do họ chứ không phải nhờ sự ban ơn của bạn
Vì vậy, cái gọi là bồi dưỡng thường chính là khởi đầu của việc nuôi hổ trong nhà mà rất nhiều ông chủ, quản lý đều chết vì cái tâm hồn thánh mẫu này. Bạn coi nhân viên như đệ tử, coi cấp dưới như anh em. Kết quả, họ nắm được hết đường đi nước bước và chất xám của bạn, rồi quay ngược trở thành đối thủ cạnh tranh, thậm chí đâm sau lưng bạn.
Bạn phải hiểu rằng nhân tài thực sự là được sàng lọc ra chứ không phải bồi dưỡng mà thành. Những người thực sự có năng lực không cần bạn phải cầm tay chỉ việc. Khi có đủ cơ hội và nền tảng, họ đã có khả năng tự chủ. Ngộ tính của học cực cao, biết tự học hỏi, tự mình tổng kết. Còn những người cần bạn dốc hết lòng để bồi dưỡng, để thúc đẩy mới đi được thì về bản chất chính là bùn nhão không trác được tường. Và đầu tư càng nhiều, chi phí chìm càng cao. Cuối cùng, không những không có được người giúp sức mà còn tạo ra một kẻ ăn bám, một con sói mắt trắng lúc nào cũng sẵn sàng cắn lại bạn.
Nếu không muốn bị phản bội, không muốn bị chính người mình cất nhắc lên coi thường, bạn phải học cách đứng ngoài quan sát, dẹp bỏ cái tâm lý cứu nhân độ thế. Tôn trọng vận mệnh, đừng cố làm cứu tinh hay người thầy cuộc đời của bất kỳ ai.
Trong thế giới của người trưởng thành, mối quan hệ lành mạnh nhất không phải là thầy trò, cũng không phải ân nhân, mà là trao đổi giá trị. Bạn có giá trị, chúng ta hợp tác. Bạn không có giá trị, chúng ta đường ai nấy đi.
Vậy nên, bạn phải học cách giấu nghề, đừng ngây thơ đem hết bí quyết gia truyền đi nói khắp nơi. Năng lực cốt lõi của bạn được tạo ra từ đêm đêm thức trắng, được đổi bằng tiền bạc và mồ hôi nước mắt thì cớ gì phải cho đi miễn phí. Hãy để họ tự mình nếm trải đau thương, tự đâm đầu vào tường. Chỉ có nỗi đau mới là người thầy tốt nhất. Chỉ khi họ bị xã hội vùi dập đến đầu rơi máu chảy, khi đó họ mới phát hiện ra rằng: không có bạn thì một bước cũng khó đi. Lúc đó, họ mới thực sự nảy sinh lòng kính nể, mới hiểu được giá trị của bạn.
Hãy nhớ, bạn phải là người tạo ra quy tắc chứ không phải người xuống sân dạy dỗ. Hãy dùng cơ chế để quản lý chung lợi ích, để thúc đẩy chứ không phải dựa vào tình cảm để cảm hóa. Khi bạn đứng đủ cao, trở nên đủ mạnh, bạn không cần phải cố ý bồi dưỡng bất kỳ ai, tự nhiên sẽ có vô số người đi theo bạn, ngưỡng vọng bạn. Lúc đó, thứ bạn nhận được không còn là sự coi thường mà là sự phục tùng tuyệt đối.
– Sưu tầm